[Tokoh Inspirasi] Hafsah binti Sirin, Anak Ahli Fikih
Daripada keluarganya, tokoh ini mewarisi sifat cintakan ilmu dan membaca. Beliau dibesarkan dalam rumah ketaqwaan dan ilmu, sikap wara, dan zuhud. Beliau merupakan alumni madrasah sahabat, sistem pendidikan yang mempengaruhi dunia dengan nama yang terpampang di langit kemuliaan. Merekalah yang menghiasi keindahan zaman keemasan Islam dengan ilmu pengetahuan, dan membina tamadun keilmuan dengan karya-karya yang dikenali hingga kini.
Pengiktirafan kebaikan wanita tabiin ini diungkapkan oleh para ulama. Mereka memujinya dengan segala sanjungan yang mengangkat kedudukannya di kalangan wanita pada zamannya. Iyyas bin Muawiyah, seorang tabiin yang terkenal memberikan komentar tentang beliau, “Saya tidak pernah bertemu orang yang lebih mulia daripada dia.” Cukuplah dengan pengakuan Iyyas, menjadikannya disanjung oleh tabiin wanita pada zamannya.
Pada zamannya, tidak ada ulama wanita yang dapat menandinginya dalam fikih dan sains. Beliau ialah Hafsah binti Sirin al-Ansariyah al-Bashriyah seorang wanita ahli fikih yang biasa dipanggil Ummu Hudzail, adik beradik perempuan seorang tabiin terkemuka Muhammad bin Sirin.
Ayah Hafsah Sirin merupakan bekas hamba Anas bin Malik al-Ansari yang dibeli daripada Khalid bin Walid. Sirin berkahwin dengan Shafiyyah yang dahulunya adalah hamba kepada Abu Bakar as-Siddiq RA. Daripada perkahwinan ini lahirlah Hafsah. Beliau dilahirkan pada zaman khalifah Uthman bin Affan sekitar tahun 31 H.
Imam Nawawi berkata, “Anak-anak Sirin semuanya perawi yang tsiqah.” Hafsah dibesarkan dalam rumah yang mulia. Beliau telah menghafal Al-Quran pada usia 12 tahun. Beberapa sahabat dan sahabiyah pernah menjadi guru Hafsah. Antaranya ialah Anas bin Malik, Ummu Mukminin Aisyah dan Ummu Athiyyah al-Ansariyah.
Hafsah juga menuntut ilmu daripada para tabiin. Ramai tokoh tabiin mengambil riwayat hadis daripada Hafsah. Di antara mereka ialah saudaranya sendiri Muhammad bin Sirin, Qatadah, Ayyub, Ibnu Aun, Hisyam bin Hissan, dan lain-lain.
Diriwayatkan dalam kitab Alamush Sofwah (4/24), Muhammad bin Sirin pernah berkata kepada murid-muridnya, “Pergilah kalian semua kepada Hafsah, dan tanyakan kepadanya tentang bagaimana dia memahami masalah (masalah yang berkaitan dengan al-Quran). Ini kerana, dia umpama orang yang telah meminum bahtera ilmu yang terdapat di dalam Al-Quran.”
Hafsah sentiasa mengisi hidupnya dengan ibadah, agama, kehormatan, martabat, kemuliaan dan kebaikan. Dia mempunyai masa yang istimewa untuk memperbanyakkan ibadah. Dia mengabadikan hidupnya yang mungkin tidak dapat ditandingi oleh tokoh-tokoh zuhud pada zamannya untuk beribadat.
Pada suatu hari, seseorang bertanya kepada hamba perempuan Hafsah tentang majikannya. Dia ditanya, “Bagaimana kamu melihat majikan kamu, Hafsah?” Hamba tersebut menjawab, “Dia adalah wanita yang solehah. Seolah-olah dia telah melakukan dosa besar. Dia menangis sepanjang malam dan berdoa.”
Dia sangat menggalakkan ketaatan kepada Allah SWT pada usia muda. Ini kerana semasa masih muda membolehkan kekuatan untuk mentaati Allah SWT. Beliau sering berkata kepada pemuda dan pemudi, “Wahai para pemuda! Ambillah (peluang) daripada diri kamu semasa kamu masih muda. Ini kerana saya melihat aktiviti itu boleh dilakukan dengan lebih maksimal pada usia muda.”
Selain rajin solat, Hafsah juga rajin berpuasa. Beliau tidak pernah dilihat berbuka kecuali pada dua hari raya dan hari tasyriq. Dikatakan bahawa anaknya, Hudzail, mempunyai seekor unta tenusu (unta yang mempunyai banyak susu). Dia selalu memberikan bekas susu tersebut kepada ibunya pada waktu pagi.
Ibunya berkata kepadanya, “Wahai anakku! Pasti engkau tahu bahawa aku tidak meminumnya. Aku sedang berpuasa.” Anaknya berkata, “Wahai ibuku! Sebenarnya susu yang terbaik masih ada di dalam tempayan susu unta. Berikan ini sebagai minuman kepada sesiapa yang kamu mahu!” Hafsah lebih gemar berpuasa kerana mencari keredhaan Allah SWT. Dia kemudian memberikan susu tersebut kepada orang-orang fakir.
Dengan pelbagai kemuliaan yang dimiliki oleh Hafsah, dia juga dianggap sebagai salah seorang doktor wanita terbaik pada zamannya. Ahli hadis, Abu Daud berkata, “Dua orang tabiin pemimpin wanita mereka adalah Hafsah binti Sirin dan Amrah binti Abdurrahman dan selepas mereka berdua adalah Ummu Darda.”
Betapa banyaknya tokoh teladan sistem Islam. Mereka sentiasa menjaga ibadah mereka kepada Allah SWT. Menjauhkan diri daripada perkara-perkara yang menyilaukan pandangan daripada Allah SWT. Mereka faham bahawa dunia hanyalah persinggahan menuju ke kampung akhirat. Tiada hari tanpa ketaatan, tiada masa tanpa ibadah. Itu adalah kesan yang mendalam pada srikandi mulia Hafsah binti Sirin. Semoga Allah SWT merahmatinya. Semoga kita dapat mencontohi keteladanan beliau.