Fatherless Bukan Sekadar Masalah Rumah, Tetapi Masalah Berkaitan Sistem
Oleh: Hidayah Muhammad
Pemerhati Keluarga dan Generasi Ustadzah Dedeh Wahidah menyatakan, ketiadaan bapa (fatherless) bukan hanya masalah rumah tangga, tetapi masalah sistemik.
“Punca masalah terletak pada sistem. Oleh itu, penyelesaiannya, jalan keluar, mesti jelas sekali. Keluarga memerlukan bapa untuk hadir, dan bapa memerlukan negara untuk menyokong mereka,” katanya dalam saluran YouTube An-Nisaa, bertajuk “Anak Tanpa Sosok Bapa: Adakah Generasi Khairu Ummah Akan Terwujud?”, Isnin (3 November 2025).
Beliau menjelaskan bahawa fenomena fatherless atau kehilangan seorang bapa dalam keluarga, boleh berlaku dalam dua keadaan. Pertama, bapa sudah tiada kerana bercerai atau meninggal dunia. Kedua, bapa ada tetapi kehadirannya tidak dirasai oleh si anak.
“Yang kedua, bapa ada, tetapi seolah-olah dia tidak hadir. Jadi anak tidak merasa kehadiran bapa. Bapa hanya hadir secara fizikal, tetapi tidak berperanan. Fungsi dan tanggungjawabnya tidak hadir. Apabila bapa tiada, ini akan memberi kesan kepada tumbesaran dan perkembangan anak. Anak kehilangan pemimpin, guru, dan anak itu boleh dididik oleh pihak lain, tidak ada contoh dan teladan yang baik bagi anak,” jelasnya.
Beliau menjelaskan, terdapat pengaruh (sistem) luar yang menyebabkan seorang bapa tidak dapat melaksanakan tanggungjawab dan kewajipan sebagai ketua keluarga.
“Hidup kita kini dikuasai oleh kapitalisme dan sekularisme yang menimbulkan tekanan. Apabila negara tidak hadir sebagai pelindung, sebagai penjamin pemenuhan keperluan rakyatnya, seperti keperluan awam, kesihatan, pendidikan, dan keselamatan, semua ini dibebankan kepada keluarga, seorang bapa mesti mencari nafkah, berjuang untuk memenuhi keperluan ahli keluarganya,” jelasnya.
Beliau menambah, apabila fokus bapa lebih kepada kerja, kerana dianggap keutamaan, wajarlah masa bapa dihabiskan untuk mencari rezeki.
“Jadi apabila sampai di rumah, tenaga mereka sudah habis atau lemah, dan apa yang mereka mahu lakukan hanyalah berehat. Jika mereka bersembang, itu hanya sekadar basa basi, jadi ramai keluarga hanya menghabiskan masa bersama. Mereka bersama-sama sebagai keluarga, di rumah, tetapi bapa berehat, anak bermain gajet, dan ibu sibuk di dapur, jadi tiada komunikasi kerana semua penat,” tambahnya.
Beliau menyatakan bahawa tekanan hidup juga bersifat sistemik. Negara mesti bertanggungjawab memastikan golongan bapa tidak terbeban dengan bebanan mencari nafkah.
“Negara mesti memastikan semua ketua keluarga mempunyai pekerjaan dan boleh memperoleh pendapatan yang mencukupi untuk menyara keluarga, memberi mereka peluang dan masa yang cukup untuk menjaga anak-anak mereka. Negara seperti itu bukanlah negara yang mengutamakan kekayaan material, bukan negara kapitalis, tetapi negara berasaskan akidah, negara yang diasaskan atas ketaatan kepada Allah SWT. Di dalam Islam, negara itu disebut sebagai Khilafah,” katanya.
Beliau menyatakan, walaupun belum ada negara Khilafah, perlu ada penyelesaian sementara iaitu mewujudkan pengurusan masa yang berkesan dan komitmen kepada keluarga.
“Di bawah tekanan penguasaan kapitalis, kita ada keterbatasan. Kita memang sibuk bekerja, terbeban dengan perkara yang sebenarnya bukan tanggungjawab kita. Namun seorang bapa mesti ada masa yang berkesan dan juga perlu menjaga komitmen terhadap keluarga. Jadi luangkan masa untuk anak-anak kita, walaupun kita sibuk, walaupun kita ada tanggungjawab lain, anak kita juga ada hak. Anak-anak kita mesti mendapat perhatian dan didikan daripada seorang bapa,” ujarnya.
Beliau menyimpulkan, bagi seorang Muslim, doa adalah kekuatan agar bapa terus kuat dalam melaksanakan tanggungjawab terhadap keluarga.
“Kita diperintahkan untuk terus berdoa kepada Allah SWT supaya menjadi ibubapa yang boleh melaksanakan tanggung jawab sesuai dengan aturan Islam,” simpulnya. []
