HUKUM FIKIH KORBAN – HAIWAN KORBAN

HUKUM FIKIH KORBAN – HAIWAN KORBAN

 

Oleh: K.H. Hafidz Abdurrahman

 

HAIWAN KORBAN

 

Disyaratkan haiwan yang dijadikan korban mestilah:

 

1. Haiwan ternakan

 

Haiwan ternakan (al-an‘am) yang sah dijadikan korban ialah:

• unta (al-ibil),
• lembu (al-baqar),
• kerbau (al-jamus),
• kambing,
• biri-biri.

 

2. Umur haiwan

 

Disyaratkan umur tertentu bagi haiwan korban:

• Unta mestilah telah mencapai umur 5 tahun.
• Lembu dan kerbau mestilah telah mencapai umur 2 tahun.
• Kambing mestilah telah mencapai umur 1 tahun.
• Biri-biri atau domba (dha’n) memadai jika telah mencapai umur jad‘u, iaitu sekitar 6 bulan.

 

3. Jumlah bahagian korban

• Seekor kambing atau biri-biri boleh dijadikan korban untuk seorang atau satu keluarga, seperti seorang bapa bersama anak-anaknya.
• Seekor unta atau lembu boleh dikongsi oleh tujuh orang.

 

4. Bebas daripada kecacatan berat

 

Korban ialah pengorbanan yang dipersembahkan kepada Allah SWT, maka haiwan tersebut mestilah layak dijadikan persembahan. Oleh itu, haiwan korban wajib bebas daripada kecacatan yang berat.

 

Antara kecacatan berat ialah:

• buta,
• sakit yang jelas,
• tempang atau cacat kaki,
• telinga, tangan atau kaki terpotong,
• terlalu kurus dan tidak berlemak.

 

Hal ini berdasarkan riwayat al-Barra’ bin ‘Azib bahawa Rasulullah SAW bersabda:

 

أَرْبَعٌ لاَ تَجُوْزُ فِي الأَضَاحِيْ: اَلْعَوْرَاءُ اَلْبَيِّنُ عَوْرُهَا، وَاْلمَرِيْضَةُ اَلْبَيِّنُ مَرَضُهَا، وَاْلعَرْجَاءُ اَلْبَيِّنُ ظَلْعُهَا، وَالْكَسِيْرَةُ الَّتِيْ لاَ تَنْقِي

“Ada empat jenis haiwan yang tidak sah dijadikan haiwan korban, “(1) yang (matanya) ternyata buta, (2) yang (fizikalnya) ternyata dalam keadaan sakit, (3) yang (kakinya) ternyata cacat, dan (4) yang (badannya) kurus lagi tak berlemak.” (Hadis hasan sahih, riwayat At-Tirmidzi: 1417 dan Abu Daud: 2420).[2]

 

Haiwan korban juga sebaiknya dipilih daripada haiwan yang paling disukai oleh seseorang. Ini kerana sesuatu yang paling disayangi apabila dipersembahkan untuk mendekatkan diri kepada Allah adalah lebih baik daripada yang lain, walaupun nilainya sama.

 

Sesiapa yang membeli haiwan korban yang baik dan layak, kemudian didapati cacat selepas dibeli, maka dia boleh menggantikannya dengan haiwan lain yang baik, atau tetap menyembelih haiwan yang cacat tersebut.

 

5. Waktu penyembelihan

Penyembelihan haiwan korban bermula selepas solat Aidiladha pada 10 Zulhijjah sehingga matahari terbenam pada 13 Zulhijjah.

 

6. Tempat penyembelihan

Haiwan yang disembelih pada hari-hari Nahr di kawasan halal selain Tanah Haram Mekah dinamakan korban (udhiyyah).

 

Manakala haiwan yang disembelih pada hari-hari Nahr di Tanah Haram Mekah dinamakan hadyu.

 

7. Penggantian haiwan korban

Jika seseorang membeli kambing dengan niat untuk dijadikan korban, haiwan tersebut boleh diganti dengan haiwan lain sekiranya:

• haiwan itu mengalami kecacatan,
• atau ingin digantikan dengan haiwan yang lebih baik dan tidak cacat.

 

Haiwan korban tidak boleh diganti dengan dirham atau wang. Jika dilakukan demikian, maka ia hanya dianggap sebagai sedekah biasa dan bukan ibadah korban.

 

Menyembelih haiwan korban lebih utama daripada menyedekahkan nilainya dalam bentuk wang kerana mengalirkan darah haiwan korban pada hari Nahr merupakan satu ibadah.

 

8. Memanfaatkan daging korban

 

Disunnahkan agar daging korban dibahagikan kepada:

• sepertiga untuk disedekahkan,
• sepertiga untuk dimakan sendiri,
• sepertiga untuk dihadiahkan.

 

Daging korban yang dimakan boleh disimpan pada waktu lapang. Namun pada waktu kesusahan, kemiskinan atau kebuluran berlaku, makruh menyimpan daging korban terlalu lama.

 

 

#Aidiladha #HariRayaKorban #FikihKorban #IbadahKorban