[Perjanjian Antarabangsa] Definisi Perjanjian, Dalil-Dalil Pensyariatannya dan Pelaksanaannya (Bahagian 2/5)
Penulis: Iyad Hilal
(Sambungan daripada “Definisi Perjanjian” Bahagian 1/5.)
Definisi Perjanjian Menurut Pakar Undang-Undang Antarabangsa
Sebelum kita membincangkan definisi perjanjian menurut para pakar undang-undang antarabangsa, wajar terlebih dahulu kita memahami beberapa perkara berikut: Apakah yang dimaksudkan dengan undang-undang antarabangsa? Dan adakah hukum Islam menjadikannya sebagai rujukan?
Agama Kristian mempunyai pengaruh yang sangat besar terhadap undang-undang antarabangsa kerana agama ini membantu usaha perdamaian antara negara-negara Kristian melalui kemunculan idea Liga Bangsa-Bangsa (usrah al-duwaliyah) yang menghimpunkan negara-negara Kristian. Ketika kaum Muslimin berusaha menjangkau mereka dengan dakwah Islam, berlakulah pertembungan antara kebenaran dan kebatilan.
Keadaan ini berlanjutan selama berabad-abad. Kemudian Barat yang beragama Kristian datang ke negeri-negeri kita melalui Perang Salib, yang turut menyumbang kepada pengukuhan semula hubungan antara negara-negara Kristian. Negara-negara tersebut berusaha mewujudkan kaedah-kaedah antarabangsa bagi mengatur hubungan sesama negara-negara Eropah.
Selepas Tentera Salib mengalami kekalahan, mereka kembali ke negeri-negeri mereka dengan merasakan ikatan kesatuan yang lebih kukuh. Setelah itu, pelbagai persidangan dan perjanjian diadakan, serta dirumuskan prinsip-prinsip umum yang menjadi asas penting kepada undang-undang antarabangsa bagi mengatur hubungan antara negara-negara Eropah.
Namun, kepulangan tentera Perang Salib bukanlah penamat kepada segala pertarungan kerana kaum Muslimin terus berusaha menjangkau mereka sekali lagi. Pada ketika itu, pelbagai perkembangan berlaku di Eropah sendiri sehingga diadakan Persidangan Vienna pada tahun 1815M yang membincangkan beberapa permasalahan berkaitan Eropah. Bagi melaksanakan keputusan-keputusan yang dicapai dalam persidangan tersebut, para raja dan maharaja Eropah berkumpul pada tahun yang sama.
Dalam pertemuan itu, satu tahaluf (pakatan atau aliansi) telah dimeterai yang dikenali sebagai Perikatan Suci (Holy Alliance). Malah, pakatan ini dianggap sebagai lanjutan kepada Perang Salib kerana perjanjian tersebut menetapkan kaedah-kaedah Kristian dalam hubungan antara negara-negara tersebut.
Tindakan negara-negara berkenaan selepas pemeteraian pakatan tersebut menunjukkan perkara itu dengan jelas. Antaranya, negara-negara Eropah membantu Yunani melakukan pemberontakan terhadap Daulah Uthmaniyah. Mereka juga mula membantu bangsa-bangsa lain dalam negara tersebut untuk memisahkan diri daripada kerajaan Uthmaniyah sehingga akhirnya mereka berjaya memisahkan Romania dan Hungary daripada Daulah Islamiah.
Sepanjang tempoh tersebut, negara-negara Eropah menghalang Daulah Uthmaniyah sebagai sebuah Negara Islam daripada menyertai Liga Bangsa-Bangsa. Negara-negara tersebut menetapkan syarat bahawa setiap negara yang ingin menyertai Liga Bangsa-Bangsa mestilah mematuhi prinsip-prinsip, nilai-nilai moral, peraturan-peraturan dan tradisi yang telah mereka tetapkan sebagai ciri negara moden.
Keadaan ini berterusan sehingga tahun 1856M apabila Daulah Uthmaniyah diterima secara rasmi ke dalam Liga Bangsa-Bangsa setelah menerima syarat-syarat yang kejam. Antara syarat tersebut ialah melaksanakan reformasi melalui penggubalan undang-undang baharu ke atas sistem perundangan negara serta menjamin hak-hak komuniti Kristian yang berada dalam Daulah Uthmaniyah.
Dengan kata lain, Daulah Uthmaniyah tidak akan diterima sebagai anggota Liga Bangsa-Bangsa melainkan setelah bersetuju untuk menerima dan melaksanakan peraturan-peraturan kufur, khususnya yang berkaitan dengan politik luar negara.
Meskipun Daulah Uthmaniyah telah diterima sebagai anggota Liga Bangsa-Bangsa, negara tersebut tidak memperoleh hak yang sama seperti negara-negara lain. Sebahagian pakar undang-undang Eropah, seperti Lorimer, menganggap Kerajaan Uthmaniyah berada di luar lingkungan undang-undang antarabangsa kerana mereka membahagikan manusia kepada tiga kelompok, iaitu al-mutadayyinin (golongan beragama), al-barabirah (golongan biadab atau barbar) dan al-mutawahhisyin (golongan liar).
Oleh itu, keanggotaan Daulah Uthmaniyah dalam Liga Bangsa-Bangsa dianggap sekadar keanggotaan yang bersifat formal semata-mata kerana kebudayaannya dipandang lebih rendah daripada kebudayaan Barat.
Keadaan ini berterusan sehingga tahun 1923M apabila Daulah Uthmaniyah diterima dalam Liga Bangsa-Bangsa. Hal ini berlaku disebabkan perubahan pandangan Barat terhadap Turki untuk menghapuskan kekuasaan, dalam hal ini Khilafah. Pada tahun tersebut, Mustafa Kemal Atatürk berjaya menghapuskan kekuasaan Khilafah sehingga khalifah hanya tinggal pada nama sahaja, sebelum institusi Khilafah dihapuskan sepenuhnya pada tahun 1924M. Dengan itu, tidak ada lagi alasan bagi Barat untuk memutuskan hubungan dengan Turki.
Daripada huraian tersebut, jelaslah bahawa undang-undang antarabangsa merupakan produk peradaban Barat. Perkara ini disebutkan oleh tokoh-tokoh undang-undang antarabangsa sendiri dengan kenyataan yang sangat jelas.
Campur tangan Paus dan Gereja Katolik sebagai pihak-pihak yang berada di sebalik pembentukan undang-undang antarabangsa menunjukkan sejauh mana pengaruh agama Kristian terhadap undang-undang tersebut, walaupun Paus dan gereja tidak pernah mengalami hakikat sebuah negara dalam erti kata yang sebenar.
Di samping itu, akidah yang menjadi asas agama Kristian yang dianuti oleh Paus dan yang menjadi dasar gereja pada hari ini menyatakan pemisahan agama daripada negara. Hal ini kerana Injil menyebut bahawa apa yang menjadi hak Tuhan hendaklah diberikan kepada Tuhan, dan apa yang menjadi hak Kaisar hendaklah diberikan kepada Kaisar.
Oleh itu, permasalahannya bukan sekadar berkaitan dengan pengaruh agama Kristian terhadap undang-undang antarabangsa, tetapi juga berkaitan dengan sikap sebahagian penulis yang berpendapat bahawa karya-karya yang ditulis mengenai undang-undang antarabangsa dalam bahasa Arab tidak terlepas daripada pengaruh tulisan orang-orang kafir yang berteraskan tamadun Eropah Kristian, yang bersifat berat sebelah, berkepentingan dan dominan.
Berdasarkan huraian mengenai tahap-tahap perkembangan undang-undang tersebut, menjadi jelas kepada kita bahawa undang-undang itu diwujudkan untuk menentang, mencabar dan menghalang perluasan Negara Islam. Malah, ia juga bertujuan memecah-belahkan Negara Islam sebagai langkah awal ke arah penghapusannya.
Adapun mengenai keterikatan kepada kaedah-kaedah undang-undang antarabangsa, para pengasasnya sendiri mempunyai perbezaan pandangan mengenainya. Sebahagian daripada mereka — dan menurut penulis inilah pandangan yang benar — seperti Austin dan Hobbes, berpendapat bahawa kaedah-kaedah tersebut hanyalah kaedah moral (etika) dan adat kesopanan dalam hubungan antarabangsa yang tidak bersifat mengikat.
Akibatnya, sebahagian daripada mereka menyatakan bahawa undang-undang antarabangsa ialah undang-undang yang tidak dipatuhi oleh orang-orang yang jahat dan tidak dilaksanakan oleh orang-orang yang lurus.
Idea mengenai undang-undang antarabangsa pada asasnya merupakan suatu idea yang salah. Tidak benar untuk menganggap masyarakat antarabangsa sebagai suatu himpunan yang berada di bawah satu kuasa yang mempunyai autoriti untuk mengatur seluruh urusannya. Hal ini kerana masyarakat antarabangsa berbeza daripada masyarakat biasa. Masyarakat biasa mestilah mempunyai suatu institusi yang berupaya menghapuskan kezaliman dan permusuhan.
Ini bermaksud bahawa setiap masyarakat mesti mempunyai negara, kekuatan dan undang-undang. Undang-undang tersebut dilaksanakan ke atas manusia, sama ada secara paksaan mahupun secara sukarela. Keadaan ini berbeza dengan masyarakat antarabangsa yang terdiri daripada kelompok-kelompok manusia yang saling berhubungan, bukannya individu-individu yang saling berhubungan. Oleh itu, masyarakat antarabangsa berbeza daripada masyarakat biasa.
Lebih daripada itu, setiap kelompok dalam masyarakat antarabangsa mempunyai kedaulatan dan kehendaknya yang tersendiri. Justeru, sebarang paksaan dari luar terhadap kelompok atau negara tersebut dianggap sebagai perampasan kedaulatannya. Keadaan ini merupakan suatu bentuk penghambaan yang terdapat dalam penjajahan, dominasi dan hegemoni.
Sebarang larangan terhadap sesuatu kelompok untuk melaksanakan apa yang telah diputuskannya sendiri pula bererti membelenggu dan melumpuhkan kelompok tersebut.
Sumber: Iyad Hilal, Perjanjian-Perjanjian Antarabangsa dalam Pandangan Islam.
(Bersambung ke: “Definisi Perjanjian” Bahagian 3/5.)
#PerjanjianAntarabangsa #DarulIslam #DarulKufur