Pasukan Khas Sepanjang Sejarah Islam: Dari Era Nabi hingga Khilafah Uthmaniyyah
Oleh: Ika Mawarningtyas
Kejayaan kekuatan umat Islam dalam futuhat (pembebasan atau penaklukan wilayah) sentiasa disokong oleh kekuatan armada tempur dan keupayaan ketenteraan. Salah satu tonggak utama kekuatan ketenteraan tersebut adalah kewujudan pasukan elit khas. Untuk memahami kepentingan pasukan khas ini, kita perlu menelusuri akar pembentukannya sepanjang sejarah Islam (622–1924 M).
Pasukan Khas di Era Rasulullah SAW (622–632 M)
Perkhidmatan ketenteraan pada zaman Rasulullah SAW dibentuk melalui perekrutan para sahabat untuk dilatih sebagai mujahidin. Syarat untuk menjadi mujahid adalah lelaki Muslim, baligh, berakal, sihat tubuh badan, mendapat keizinan ibu bapa, serta memiliki kemampuan fizikal dan harta. Ciri-ciri wajib bagi seorang mujahid adalah bersikap adil, jujur, taat, berani dan sabar. Pasukan istimewa atau elit dibentuk daripada kalangan mujahidin yang mempunyai kelebihan, keutamaan atau kemampuan yang melebihi purata mujahidin lain, sama ada dalam aspek pertempuran, pengorganisasian atau perancangan strategi.
Sariyah (Unit Elit Tempur): Rasulullah SAW, sebagai ketua negara (raisud daulah) dan panglima perang (amirul jihad) di Madinah, telah melaksanakan sebanyak 64 peperangan, yang terdiri daripada 26 ghazwah (dipimpin secara langsung oleh baginda) dan 38 sariyah (dipimpin oleh wakil atau sahabat terpilih). Sariyah berfungsi sebagai unit elit khas yang menjalankan misi pengintipan, perisikan, penyusupan, sabotaj atau peperangan berskala terhad.
Sebelum Perang Badar al-Kubra, Rasulullah SAW telah mengutus 15 sariyah yang terdiri daripada golongan Muhajirin sahaja (tanpa melibatkan kaum Ansar), kerana baginda lebih mengenali karakter dan ketahanan Muhajirin yang telah ditempa selama 13 tahun di Mekah.
Perkhidmatan Perisikan: Pasukan khas juga merangkumi unit perisikan. Komander tertinggi perisikan yang dilantik secara langsung oleh Rasulullah SAW adalah Huzaifah al-Yamani. Huzaifah menyimpan rahsia besar Rasulullah SAW, termasuk identiti orang-orang munafik di Madinah, antaranya pemimpin munafik Abdullah bin Ubay bin Salul. Huzaifah terkenal dengan keteguhannya menjaga rahsia tersebut, bahkan daripada Khalifah Umar bin al-Khattab sendiri, sehinggalah beliau tersenyum dan menjelaskan bahawa nama Umar tidak termasuk dalam senarai golongan munafik.
Pemodenan dan Pasukan Elit pada Era Khulafa’ al-Rasyidin
Proses pemodenan dan penyusunan semula perkhidmatan ketenteraan bermula pada zaman Khalifah Umar bin al-Khattab sekitar tahun 635 M. Usaha ini dilaksanakan bagi menyaingi pasukan elit Empayar Rom Bizantium (Praetorian) dan Empayar Parsi Sasaniah.
Sokongan Negara: Sejak era pemerintahan Umar, para mujahidin mula menerima elaun tahunan atau gaji bulanan. Segala keperluan pertahanan, termasuk topi besi, baju perisai serta logistik, dibiayai sepenuhnya melalui peruntukan perbendaharaan negara.
Pasukan Berani Mati dalam Perang Yarmuk (636 M): Perang Yarmuk, yang mengangkat Khalid bin al-Walid sebagai amirul jihad terbesar dalam sejarah Islam, menyaksikan pembentukan unit elit khas yang paling heroik. Ikrimah bin Abi Jahal telah mengorganisasikan kira-kira 300 orang sahabat sebagai “pasukan berani mati” bagi memecahkan kebuntuan dan menghancurkan teras pertahanan elit Praetorian Rom. Tindakan ini menjadi faktor penentu kepada kemenangan umat Islam.
Kavalri Khas dalam Perang Qadisiyah (636 M): Dalam Perang Qadisiyah menentang Empayar Sasaniah Parsi, panglima Sa’ad bin Abi Waqqas menghadapi kesukaran akibat serangan pasukan bergajah. Pasukan kavalri khas di bawah pimpinan Qa’qa bin ‘Amru al-Tamimi, yang berjumlah sekitar 7,000 orang, berjaya melumpuhkan pasukan bergajah Sasaniah dengan menyerang secara langsung (menebas belalai, kaki atau mencungkil mata).
Pasukan Khas Era Bani Umaiyyah (661–750 M)
Pada zaman Bani Umaiyyah, berlaku pengukuhan sistem dinasti (wilayatul ahdi), di mana putera mahkota sering dilantik sebagai amirul jihad, seperti Yazid bin Muawiyah dalam usaha futuhat ke atas Konstantinopel.
Asy-Syurthah (Perkhidmatan Polis): Proses penyusunan semula ketenteraan telah melahirkan Asy-Syurthah, iaitu institusi yang bertanggungjawab menjaga keselamatan dan ketenteraman negara. Asy-Syurthah merupakan pasukan elit khas yang dipilih secara langsung oleh khalifah kerana memiliki kemahiran dan spesifikasi tertentu, seperti bersikap adil, bijaksana serta mempunyai tahap kesabaran yang tinggi, berbeza dengan stigma terhadap perkhidmatan polis pada masa kini.
Wajib Tentera: Khalifah Abdul Malik bin Marwan (685–705 M) telah membentuk Nizhamat Tajnid al-Ijbari, iaitu sistem wajib tentera pertama dalam sejarah Islam, di mana seluruh warganegara diwajibkan menyertai perkhidmatan ketenteraan apabila negara memerlukan peluasan atau pertahanan wilayah.
Pasukan Khas pada Era Bani Abbasiyah (750–1258 M)
Ashabur Rayati Suu (Pasukan Panji Hitam): Pasukan panji hitam dari wilayah Khurasan, yang dipimpin oleh Abu Muslim al-Khurasani, memainkan peranan utama dalam kempen ketenteraan Bani Abbasiyah bagi menjatuhkan pemerintahan Bani Umaiyyah. Pasukan Panji Hitam menjadi tulang belakang kekuatan ketenteraan Bani Abbasiyah.
Gilman Turki: Sejak era Khalifah al-Mu’tasim Billah, pasukan elit Arab dan Parsi dari Khurasan telah digantikan dengan pasukan etnik Turki yang telah memeluk Islam. Pasukan khas Turki ini, seperti Gilman-Gilman Turki serta pasukan kavalri Hujariyyah (dibentuk pada era Khalifah al-Muktafi Billah), saling bersaing untuk mendapatkan kepercayaan dan sokongan khalifah.
Murabitun: Gerakan ribat (kesiapsiagaan di barisan hadapan) melahirkan golongan murabit (pejuang barisan hadapan). Gerakan ini kemudiannya membentuk Daulah Murabitun (1056–1147 M). Pada tahun 1086 M, pemerintah Murabitun, Yusuf bin Tashfin, berjaya menewaskan Alfonso VI di Andalusia dan menyatukan wilayah tersebut di bawah kekuasaan Daulah Murabitun.
Pasukan Khas Era Khilafah Uthmaniyyah (1299–1924 M)
Pemerintahan Uthmaniyyah, (dikenali sebagai Gazi State), telah membentuk pasukan khas sejak peringkat awal penubuhannya:
Akinji: Pasukan barisan hadapan di wilayah sempadan, menyerupai murabi, yang mahir dalam peperangan terbuka serta taktik gerila. Sipahi Uthmaniyah Pasukan khas kavalri (berkuda) generasi awal.
Korp Janisari (Yeniçeri / Tentera Baru): Ditubuhkan oleh Orhan Gazi setelah menyaksikan kehebatan pasukan Turki yang direkrut oleh Empayar Bizantium. Janisari merupakan pasukan elit yang direkrut daripada bangsa Eropah/Kristian (terutamanya dari Balkan dan Rumelia) yang telah ditakluk. Korp ini memainkan peranan penting dalam penaklukan besar, termasuk Pengepungan Konstantinopel pada tahun 1453 M, di mana sekitar 5,000 hingga 7,000 anggota elit Janisari ditugaskan untuk menawan Maharaja Konstantinus Palaiologos.
Pembubaran Janisari: Korp Janisari dibubarkan pada tahun 1826 oleh Sultan Mahmud II kerana dianggap menjadi “duri dalam daging” pemerintahan dan sering terlibat dalam rampasan kuasa berdarah.
Askarie Mansurie Muhammadiye: Sultan Mahmud II menggantikan Janisari dengan pasukan elit baru ini, yang bermaksud “Tentera Kemenangan/Pelindung Umat Muhammad”.
Batasan Syariat dalam Operasi Perisikan dan Isu Kontemporari
Berhubung dengan batasan syarie dalam operasi perisikan (tajassus):
Pengintipan Terhadap Musuh Sahaja: Perkhidmatan perisikan hanya dibenarkan menjalankan pengintipan terhadap musuh Islam serta pihak yang secara nyata memerangi Daulah Islam.
Larangan Mengintip Warganegara: Aktiviti tajassus (mengintip atau memata-matai) terhadap kaum Muslimin atau ahlul zimmah (warganegara bukan Muslim yang berada di bawah perlindungan negara Islam) di dalam negara adalah dilarang sama sekali.
Tindakan Perundangan: Sekiranya terdapat laporan mengenai potensi ancaman daripada warganegara, tindakan segera hendaklah diambil oleh perkhidmatan keselamatan (syurthah). Tindakan tersebut mesti disusuli dengan proses pengesahan maklumat dan pembuktian melalui saluran kehakiman, bukan melalui pengintipan bersifat manipulatif.
Dalam menangani isu Islamofobia (ketakutan terhadap Islam), Ustaz Salman Iskandar menjelaskan bahawa fenomena ini merupakan naratif yang dipropagandakan oleh orang kafir Barat bagi melemahkan kekuatan ummah. Oleh itu, kita perlu menyampaikan bahawa Islam adalah rahmatan lil ‘alamin (rahmat bagi seluruh alam).
Pelaksanaan hukum syariah tidak dilakukan secara mendadak. Begitu juga dalam konteks jihad atau peperangan (al-qital), umat Islam wajib mematuhi adabul qital (etika dan disiplin peperangan), yang menetapkan bahawa perang hanyalah jalan terakhir setelah didahului dengan penyampaian dakwah, tawaran perdamaian atau ketundukan secara aman (melalui pembayaran jizyah). Sejarah membuktikan bahawa ramai warganegara non-muslim seperti penganut Kristian Koptik di Iskandariah dan penduduk Mesopotamia, malah menyambut kedatangan tentera Islam kerana ingin dibebaskan daripada pemerintahan yang zalim.
Harapan Pasukan Khas Akhir Zaman
Khilafah Uthmaniyyah telah dihapuskan pada 3 Mac 1924, sekali gus menamatkan kepimpinan umat Islam di peringkat global dan memecahkan ukhuwah Islamiyah kepada lebih daripada 55 negara bangsa. Namun demikian, Rasulullah SAW pernah mengkhabarkan tentang kemunculan tiga pasukan yang kuat pada akhir zaman, masing-masing berasal dari wilayah Syam, Yaman dan Biladil Asyraq (Negeri-Negeri Timur).
Wilayah Biladil Asyraq yang paling jauh dikenal pasti sebagai Min Indonesia (dari Indonesia/Biladil Jawi). Justeru, terdapat harapan bahawa pasukan khas Indonesia, yang diakui kehebatannya di peringkat antarabangsa, berpotensi menjadi sebahagian daripada Pasukan Panji Hitam (Ashabur Rayatus Suud Mutaakhirin) yang dijanjikan, dengan syarat Islam dijadikan sebagai matlamat hidup dan jalan perjuangan mereka.
Sumber: Ngaji Subuh (https://youtu.be/D5jgHSflX6c)
#syurtah #tenteraumatislam #TenteraDaulahIslam #PasukanJihad #PasukanKhas
About Post Author
