Bagaimana Sistem Islam Menyediakan Rangka Kerja Perkhidmatan Awam yang Berjaya dan Berintegriti
Sepanjang sejarah dan pemikiran politik, sistem pemerintahan atau tadbir urus dinilai berdasarkan sejauh mana ia berkhidmat kepada masyarakat. Sistem perkhidmatan awam yang berjaya mestilah mudah diakses, adil, mampan dari segi kewangan, serta kebal daripada rasuah atau penguasaan oleh golongan elit. Dalam pemerintahan Islam, negara diamanahkan untuk menjaga kebajikan awam dan memastikan perkhidmatan penting seperti penjagaan kesihatan dan pengangkutan disampaikan secara saksama dan telus. Rangka kerja ini bertujuan menghapuskan keistimewaan dalam akses kepada perkhidmatan awam sambil mewujudkan akauntabiliti dalam pentadbiran dan pembiayaan.
Kebajikan Awam sebagai Tanggungjawab Teras Negara
Dalam model tadbir urus Islam, negara bertanggungjawab menjamin keperluan asas rakyat. Perkhidmatan penting yang mempengaruhi kesejahteraan kolektif, termasuk rawatan perubatan, infrastruktur pengangkutan, bekalan air dan tenaga, diklasifikasikan sebagai prasarana awam dan mesti ditadbir demi kepentingan masyarakat.
Rangka kerja ini berasaskan prinsip bahawa tadbir urus adalah satu amanah. Para pegawai bertanggungjawab memastikan keadilan serta mencegah penyalahgunaan sumber awam. Matlamatnya bukan sekadar penyediaan perkhidmatan, tetapi juga mewujudkan keadilan dan maruah dalam kehidupan awam.
Satu ciri utama sistem Islam ialah penekanannya terhadap ketelusan kewangan dan pengurusan terhadap kekayaan awam yang bertanggungjawab. Perkhidmatan penting dibiayai melalui hasil awam, bukannya mekanisme berorientasikan keuntungan yang boleh meminggirkan golongan miskin.
Sumber semula jadi seperti minyak, gas, mineral, hutan dan rizab air utama dianggap sebagai milik bersama (harta kolektif). Hasil daripadanya disalurkan ke dalam perbendaharaan awam dan digunakan untuk membiayai infrastruktur, hospital, sistem pengangkutan serta program kebajikan sosial. Oleh kerana sumber ini milik masyarakat, manfaatnya mesti diagihkan untuk kesejahteraan semua.
Perbendaharaan awam disokong melalui mekanisme fiskal yang telah ditetapkan bagi menggalakkan keseimbangan sosial dan keadilan ekonomi, iaitu:
Zakat menyokong pembasmian kemiskinan dan kebajikan sosial. Kharaj pula menyumbang kepada perbelanjaan awam melalui cukai tanah. Hasil tambahan boleh diperoleh daripada industri dan projek Pembangunan infrastruktur yang diuruskan oleh negara.
Struktur ini memastikan bahawa perkhidmatan penting dibiayai secara mampan sambil mengelakkan beban kewangan berlebihan ke atas individu.
Model ini tidak menggalakkan kebergantungan kepada hutang berasaskan faedah, sebaliknya mengutamakan tanggungjawab fiskal dan pembiayaan dalaman. Pendekatan ini membantu melindungi kewangan awam daripada ketidakstabilan serta memastikan sumber digunakan untuk keperluan sosial, bukan pembayaran hutang.
Penjagaan Kesihatan Tanpa Keistimewaan
Dalam sistem Islam, penjagaan kesihatan dianggap sebagai hak asasi, bukan komoditi. Negara mesti memastikan perkhidmatan perubatan tersedia untuk semua pihak tanpa diskriminasi.
Perkhidmatan kesihatan direka bentuk untuk:
- percuma pada ketika penggunaan,
- boleh diakses tanpa mengira pendapatan atau status sosial,
- tersedia kepada semua warganegara dan penduduk,
- disediakan tanpa diskriminasi.
Dengan menghapuskan halangan kewangan, sistem ini mengelakkan kekayaan menjadi penentu siapa yang menerima rawatan.
Sistem kesihatan merangkumi hospital kerajaan, klinik, perkhidmatan kecemasan dan program penjagaan pencegahan yang dikendalikan oleh kerajaan. Negara bertanggungjawab memastikan bekalan ubat-ubatan, latihan kakitangan perubatan serta penyelenggaraan kemudahan.
Penjagaan kesihatan pencegahan dan pendidikan kesihatan awam turut memainkan peranan penting dalam mempromosikan kesejahteraan masyarakat jangka panjang.
Amalan perubatan swasta mungkin wujud, tetapi ia tidak menggantikan tanggungjawab negara untuk menyediakan penjagaan yang komprehensif. Kehadiran pilihan swasta tidak mewujudkan eksklusiviti dalam akses kepada rawatan penting.
Secara sejarah, hospital awam yang dikenali sebagai bimaristan beroperasi di bandar-bandar utama dunia Islam, ia menawarkan rawatan kepada semua pesakit tanpa mengira status. Institusi ini menunjukkan model awal penjagaan sejagat tanpa diskriminasi.
Pengangkutan Awam sebagai Hak Umum
Infrastruktur pengangkutan adalah penting untuk daya hidup ekonomi dan perpaduan sosial. Jalan raya, landasan kereta api, jambatan dan sistem transit awam berada di bawah tanggungjawab negara kerana ia membolehkan individu mengakses pekerjaan, pendidikan, pasaran dan perkhidmatan kesihatan.
Sistem pengangkutan dibangunkan berdasarkan keperluan masyarakat, dan bukannya disebabkan insentif keuntungan. Pembiayaan daripada hasil awam memastikan infrastruktur memberi manfaat kepada rakyat secara menyeluruh.
Pengangkutan yang berpatutan dan boleh dipercayai mengukuhkan lagi penyertaan ekonomi dan keterangkuman sosial. Akses mobiliti yang sama akan memastikan peluang tidak terhad oleh pendapatan atau lokasi geografi.
Integriti, Akauntabiliti dan Pencegahan Keistimewaan Elit
Satu kekuatan utama model pemerintahan Islam ialah penekanannya terhadap akauntabiliti dan kepimpinan beretika. Pegawai awam diamanahkan untuk mengurus sumber secara bertanggungjawab dan tertakluk kepada pengawasan bagi mencegah rasuah atau pilih kasih.
Perkhidmatan penting tidak boleh dikhaskan untuk golongan elit atau individu berprofil tinggi. Oleh kerana perkhidmatan dibiayai melalui kekayaan kolektif dan hasil awam, maka ia bertujuan untuk berkhidmat kepada setiap anggota masyarakat.
Struktur ini berusaha untuk menghapuskan ketidaksamaan sistemik dengan memastikan akses kepada penjagaan kesihatan, pengangkutan dan perkhidmatan awam lain ditentukan oleh keperluan, dan bukan kekayaan atau pengaruh.
Kesimpulan
Rangka kerja tadbir urus dalam Islam menawarkan model perkhidmatan awam yang berasaskan keadilan, akauntabiliti dan akses sejagat. Dengan menganggap penjagaan kesihatan dan pengangkutan sebagai hak awam serta membiayainya melalui sumber kolektif dan mekanisme fiskal yang telus, sistem ini bertujuan memastikan perkhidmatan penting kekal boleh diakses oleh semua.
Melalui tadbir urus yang beretika, pembiayaan yang saksama dan komitmen kukuh terhadap kebajikan masyarakat, model ini bertujuan untuk menyediakan sistem perkhidmatan awam yang berkesan dan berintegriti, di mana maruah, keadilan dan tanggungjawab sosial membentuk asas pemerintahan.
Ditulis untuk Pejabat Media Pusat Hizbut Tahrir oleh
Sumaya Bint Khayyat
#TrueVision4Change #VisiSejatiDemiPerubahan #PerkhidmatanAwam
About Post Author
