[Kisah Inspirasi] Ibnu Qayyim Al-Jauziyah, Penuntut Ilmu yang Teguh
Penulis: Chusnatul Jannah
Rata-rata umat Islam pasti kenal dengan nama Ibnu Qayyim al-Jauziyyah. Beliau adalah pelajar senior Syeikhul Islam Ibn Taymiyyah, pembaharu mazhab Hanbali. Hubungan kedua-duanya sangat rapat sehinggalah mereka di masukkan ke dalam penjara dan terlibat bersama-sama dalam jihad.
Nama penuh beliau ialah Muhammad bin Abi Bakar bin Aynrb bin Sa’d bin Hariz bin Makki, Zainuddin az-Zur’i ad-Dimasqi al-Hambali. Nama panggilannya ialah Abu Abdillah, manakala nama gelarannya ialah Syamsuddin. Beliau lebih dikenali sebagai Ibnu Qayyim al-Jauziyah. Ayahnya, Syeikh Abu Bakar bin Ayyub az-Zar’i mendirikan Madrasah Al-Jauziyah di Damsyik supaya keluarga dan keturunannya lebih mengenali gelaran ini. Di antara mereka ada seorang yang biasa dipanggil Ibnu Qayyim al-Jauziyah.
Teguh Menuntut Ilmu
Ibnu Qayyim dilahirkan pada 691 H/1292 M di Az-Zur’ di sebuah kampung kecil yang terletak 55 batu dari Damsyik. Beliau mendapat pendidikan Islam yang lengkap berkat ayahnya yang juga ketua Madrasah Al-Jauziyah yang merupakan salah satu pusat pengajian fiqh Hanbali di Damsyik. Pada masa itu, tidak banyak sekolah jenis ini. Selepas menamatkan pendidikan asasnya di Jauziyyah, Ibnu Qayyim meneruskan proses pembelajarannya dengan belajar bersama masyarakat di masjid-masjid kota Damsyik.
Beliau belajar di bawah bimbingan As-Shibab an-Nabilisi, Abu Bakar Ibnu Abd ad-Da’im, Al-Qadhi Taqi ad-Din Sulaiman, Isa al-Mut’im, Fatimah binti Jauhar, Abu Nasr al-Baha Ibn Asakir, Ala’ ad-Din al-Kindi, Muhammad Ibn Abdul-Fath al-Ba’lalaki, Ayyub Ibnu Aa-Kamal, dan Al-Qadhi Badr ad-Din Ibn Jama’ah.
Ibnu Qayyim juga mengambil ilmu hukum pusaka daripada Isma’il bin Muhammad. Beliau belajar fiqh dengan golongan ulama tertentu, termasuk Isma’il Ibn Muhammad al-Harrani dan mengambil ilmu Usul al-Fiqh daripada As-Safi al-Hindi.
Ibnu Qayyim adalah seorang yang dahagakan ilmu. Beliau sentiasa bersungguh-sungguh dan istiqamah dalam belajar, bermuhasabah dan belajar daripada syeikh yang bermazhab Hanbali, dan yang selain itu. Dia sanggup berkorban apa sahaja demi menimba ilmu. Sejak umur 7 tahun, minatnya terhadap ilmu sangat mendalam.
Pujian para Ulama
Banyak ulama menceritakan tentang sosok Ibnu Qayyim, tentang ilmu dan ketakwaannya. Bagi Ibnu Hajar, Ibnu Qayyim adalah seorang yang berani, luas ilmunya, sangat akrab dengan perbezaan (pendapat), dan bermazhab Salaf. Syaikhul Islam, Muhammad Ibn ‘Ali as-Syaukani berkata, “Dia membatasi dirinya kepada dalil yang paling sahih (Al-Quran dan Sunnah) dan bertindak berdasarkan dua perkara ini. Dia tidak bergantung kepada pendapat (ra’i). Dia akan menghadapi orang lain dengan kebenaran dan tidak akan bersikap kasar kepada sesiapa pun dalam hal itu.”
Tidak keterlaluan jika Ibnu Kathir memuji Ibnu Qayyim sebagai seorang yang menyibukkan diri dengan ilmu siang dan malam. Ibnu Qayyim selalu membaca Al-Quran dengan indah. Tidak ada perasaan cemburu atau menyakiti perasaan orang lain. Dia tidak cuba mencari kesalahan mereka. Malah Ibnu Kathir berkata bahawa Ibnu Qayyim adalah seorang yang di dalam dirinya penuh dengan kebaikan.
Ibnu Rajab al-Hanbali berkata, “Ibnu Qayyim adalah seorang yang banyak beribadah dan bertahajjud, lama solatnya, banyak berzikir, dan mahabbah (cinta kepada Allah). Dia adalah seorang yang benar-benar bertaubat kepada Allah, banyak istighfar, benar-benar merasakan keperluan kepada Allah, dan tangannya dikepal kerana banyak beribadah kepada Allah SWT. Saya tidak pernah melihat atau mendengar orang yang lebih tinggi ilmunya daripadanya dan tidak ada juga orang yang lebih mengetahui makna Al-Quran, Sunnah dan hakikat iman selain daripada dia.”
“Dia bukanlah seorang yang maksum (bebas dari dosa), tetapi saya tidak pernah melihat orang seperti dia. Banyak ujian yang dilalui, diseksa beberapa kali, dipenjarakan bersama Syeikh Taqiyuddin di Qal’ah, dan tidak mahu meninggalkan Syeikh Taqiyuddin sehingga meninggal dunia. Di penjara, Ibnu Qayyim banyak membaca Al-Quran, mempelajari maknanya, dan merenungkannya. Dari situ dia boleh menuai banyak kebaikan.”
Khatimah
Maka, hidup Ibnu Qayyim sentiasa bergelumang dengan ilmu, ibadah dan ketaatan kepada Allah SWT. Kecekalan dan keteguhan beliau dalam menuntut ilmu seharusnya menjadi teladan kepada kita semua agar kita tidak pernah berputus asa dalam menimba ilmu selagi mampu. Ketundukannya kepada gurunya berjaya menjadikan beliau seorang ulama yang sehebat gurunya iaitu Ibnu Taimiyah.
*Diceritakan semula daripada pelbagai sumber
About Post Author
