Akar Konflik Pakistan-Afghanistan adalah Nasionalisme Sempit
Oleh: Lukman Indra Bayu
Kawasan Asia Selatan kembali bergolak selepas Pakistan melancarkan serangan ketenteraan ke wilayah Afghanistan yang dilaporkan mengorbankan sekurang-kurangnya 13 orang, sekaligus menambah panjang konflik sempadan yang berlarutan tanpa penyelesaian, Pemerhati Hubungan Antarabangsa, Budi Mulyana, berpendapat bahawa peristiwa tersebut bukan sekadar isu teknikal antara dua negara, melainkan berpunca daripada konsep nasionalisme sempit warisan penjajah yang terus mencetuskan ketegangan di antara kedua-dua negara.
“Punca utama konflik ini bukanlah semata-mata pertikaian teknikal antara negara berjiran, tetapi merupakan akibat daripada konsep nasionalisme sempit (wathaniyyah) dan garis sempadan khayalan daripada warisan penjajah,” katanya kepada media-umat.com, Selasa (16/6/2026).
Beliau menjelaskan bahawa garis sempadan yang dikenali sebagai Garis Durand (Durand Line) merupakan peninggalan penjajahan British sejak tahun 1893.
Menurutnya, garis tersebut sengaja diwujudkan untuk memecah-belah umat Islam di kawasan Asia Selatan dan menjadi bom jangka untuk konflik berpanjangan.
“Garis Durand (Durand Line) yang memisahkan Pakistan dan Afghanistan ialah bom jangka yang sengaja ditinggalkan oleh imperialis British pada tahun 1893 untuk memecah-belahkan kesatuan umat Islam di Asia Selatan,” tegasnya.
Menurut beliau, ketika penguasa di Islamabad dan Kabul menerima pakai konsep negara bangsa (nation-state) ala Barat, kedua-duanya terperangkap dalam ilusi keselamatan nasional yang sempit. Paradigma ini bertentangan dengan konsep keselamatan dalam Islam yang bersifat kolektif bagi seluruh umat, bukan dibatasi oleh garis sempadan geografi buatan penjajah.
“Dalam Islam, keselamatan bersifat kolektif bagi seluruh umat (keselamatan umat), bukan terhad oleh sempadan geografi yang diciptakan oleh penjajah,” jelasnya.
Menurut beliau, keadaan ini menjadi suatu ironi besar apabila kekuatan ketenteraan umat Islam yang sepatutnya digunakan untuk melindungi, sebaliknya digunakan untuk saling menyerang. Dia menilai tindakan tersebut sebagai suatu penyimpangan yang serius daripada ajaran Islam.
“Amat menyedihkan dan merupakan dosa besar apabila muncung senjata dan jet pejuang milik kaum Muslim yang sepatutnya berganding bahu melindungi darah umat malah digunakan untuk saling membunuh demi mempertahankan sempadan buatan kafir imperialis,” tegasnya.
Seterusnya, beliau turut mengingatkan bahawa dalam Islam, pertumpahan darah sesama Muslim merupakan suatu pelanggaran besar.
Beliau memetik hadis Nabi Muhammad SAW yang diriwayatkan oleh al-Bukhari, bahawa mencela seorang Muslim adalah suatu kefasikan dan membunuhnya merupakan suatu kekufuran.
Seterusnya, beliau berpendapat bahawa konflik ini akan terus berulang selagi kedua-dua negara masih mempertahankan ego nasionalisme dan tunduk kepada kepentingan geopolitik global. Selain itu, pergantungan kepada institusi antarabangsa seperti PBB yang dianggap tidak bersifat neutral menyebabkan konflik tersebut tidak pernah menemui solusi yang hakiki.
“Selagi kedua-dua negeri masih bersandar kepada ego nasionalistik, tunduk kepada telunjuk geopolitik global, dan mencari solusi melalui institusi seperti PBB, konflik ini tidak akan pernah berakhir,” jelasnya.
Sebagai solusi, Budi mengemukakan pendekatan ideologi dengan menghapuskan sempadan kolonial, menamatkan campur tangan asing, dan menyatukan kekuatan umat di bawah satu kepimpinan.
Beliau meyakini bahawa penyatuan umat merupakan satu-satunya jalan untuk menghentikan pertumpahan darah.
“Solusi ideologinya hanya satu: hapuskan garis sempadan kolonial tersebut, putuskan campur tangan asing, dan satukan kekuatan ketenteraan serta politik ke dalam satu komando kepemimpinan Islam,” tegasnya.
#KonflikRantauAsia #IsuUmatIslam #KonflikPakistanAfghanistan
About Post Author
