Adakah Terdapat Mahkamah Rayuan dalam Sistem Islam?
Dalam undang-undang sekular, terdapat mahkamah rayuan, yang biasanya digunakan apabila defendan yang disabitkan kesalahan oleh mahkamah peringkat rendah tidak berpuas hati dengan keputusan hakim, yang membawa kepada rayuan ke mahkamah peringkat kedua. Di mahkamah rayuan ini, keputusan sebelumnya boleh dikekalkan, menyebabkan defendan bersalah. Atau keputusan sebelumnya boleh dibatalkan, menyebabkan defendan dibebaskan.
Dalam Islam, badan kehakiman ditugaskan untuk mengeluarkan keputusan undang-undang, dan ia bersifat mengikat. Institusi ini ditugaskan untuk menyelesaikan pertikaian antara anggota masyarakat, mencegah tindakan yang boleh memudaratkan hak-hak jamaah, dan menyelesaikan pertikaian antara rakyat dan pegawai kerajaan, sama ada Khalifah, pegawai kerajaan, atau penjawat awam.
Keputusan mahkamah yang dibuat oleh seorang hakim (qadhi) merupakan hukum Allah (yang telah diijtihadi oleh hakim tersebut) terhadap kes yang dikemukakan kepadanya, dan terpakai kepada defendan. Ini bermakna keputusan mahkamah adalah hukum Allah bagi defendan. Seorang qadhi telah menyampaikan hukum Allah dalam satu perkara dan bersifat mengikat, hanya perlu ada satu hukum. Dan dari perspektif pelaksanaannya, tidak boleh ada lebih daripada satu jenis hukum Allah, walaupun pemahamannya boleh beragam.
Berdasarkan hal ini, Islam tidak mengiktiraf kewujudan mahkamah rayuan atau mahkamah peringkat kasasi (tinggi). Semua bentuk mahkamah dalam Islam mempunyai kedudukan yang sama. Jika seorang qadhi memutuskan sesuatu kes (keputusan), maka keputusannya adalah sah (berlaku), dan tidak boleh dibatalkan oleh qadhi lain. Terdapat kaedah ushul:
“Ijtihad (keputusan hukum) itu tidak boleh dibatalkan dengan (ijtihad) yang lain.”
Dengan kata lain, keputusan hakim (qadhi) tidak dapat dibatalkan atau ditolak, baik oleh qadhi itu sendiri mahupun qadhi yang lain, kerana keputusan qadhi adalah hukum Allah yang bersifat mengikat, dan wajib dijalankan. Oleh sebab itu, siapapun (termasuk ketua negara/Khalifah) tidak dibenarkan membatalkan keputusan yang sah.
Sumber: “37 Soal Jawab Tentang Ekonomi, Politik dan Dakwah Islam” – Abu Fuad
About Post Author
